Spoednummer: 06 532 02 915

Miskraam

Helaas gaat het ook wel eens mis tijdens de zwangerschap. In dit stukje staat informatie over wat een miskraam is, hoe deze meestal verloopt, wat er kan gebeuren als een miskraam is vastgesteld en welke gevoelens een rol kunnen spelen. Deze informatie is ook bedoeld ter ondersteuning van het consult dat door onze verloskundigen worden gegeven. 

Bloedverlies in de eerste 16 weken van de zwangerschap 
Wanneer je tijdens de zwangerschap bloed verliest, maak je je natuurlijk zorgen. Bloedverlies in de eerste 16 weken van de zwangerschap komt voor bij 1 op de 5 vrouwen. Bij de helft van deze vrouwen houdt het bloedverlies na enkele dagen op en gaat de zwangerschap normaal verder. Bij de andere helft blijft het bloedverlies bestaan en kan er sprake zijn van een miskraam. Dit wil zeggen dat het embryo (vrucht) wordt afgestoten. Bij vrouwen die in het begin van de zwangerschap bloedverlies hebben, eindigt vijftig van deze zwangerschappen in een miskraam. Uiteindelijk eindigt 1 op de 10 zwangerschappen in een miskraam. De kans op een miskraam neemt toe met de leeftijd. Of je een miskraam krijgt is niet met zekerheid te voorspellen. Meestal wordt het binnen enkele dagen vanzelf duidelijk. 

Wat zijn de oorzaken van een miskraam? 
Een zwangerschap bestaat uit een vruchtzak en een embryo. Het embryo ontwikkelt zich bij een normale zwangerschap tot een baby. Een miskraam wordt meestal veroorzaakt door een afwijking van het embryo. Het embryo kan door deze afwijking niet meer groeien en wordt door het lichaam afgestoten. De oorzaak hiervan is meestal een chromosoomafwijking die bij de bevruchting is ontstaan. Deze chromosoomafwijking is zelden erfelijk en meestal zijn er dus geen gevolgen voor een eventuele volgende zwangerschap. Een miskraam ontstaat niet door lichamelijke inspanning. Zo kunnen bijvoorbeeld vrijen, vallen, fietsen, paardrijden of motortijden geen miskraam veroorzaken.

Wat zijn de verschijnselen van een miskraam? 
Vlak voor een miskraam kunnen zwangerschapsverschijnselen zoals gespannen borsten en ochtendmisselijkheid afnemen. Meestal begint een miskraam met bloedverlies. De bloeding kan binnen enkele uren tot dagen toenemen en kortdurend hevig zijn. Je verliest het vruchtje in de vorm van stolsels en stukjes weefsel (baarmoederslijmvlies). Dit kan samengaan met een menstruatieachtige of weeënachtige pijn. Het bloedverlies neemt daarna snel af en houdt na een paar dagen op. Soms is er nog enkele weken een beetje (bruin) bloedverlies. Het kan ook voorkomen dat op een echo ontdekt wordt dat het embryo niet meer leeft, terwijl er nog geen bloedverlies is geweest. Je kan dan binnen enkele dagen (soms weken) een bloeding verwachten waarbij het vruchtje alsnog vanzelf wordt afgestoten. 

Welk onderzoek is mogelijk? 
Bij bloedverlies in de eerste 16 weken van de zwangerschap is niet direct duidelijk of het vruchtje nog leeft of is afgestoten. Een zwangerschapstest is niet zinvol. De uitslag van de test kan namelijk na het afstoten van het vruchtje nog enige tijd (twee maanden) onterecht aangeven dat je nog zwanger bent. Onze verloskundigen zullen bij bloedverlies eerst een aantal vragen stellen over het bloedverlies, eventuele buikpijn of andere klachten. Dit gesprek kan telefonisch plaatsvinden. Vervolgens kunnen onze verloskundigen lichamelijk onderzoek doen op het spreekuur of tijdens een huisbezoek. Tijdens dit onderzoek wordt je buik onderzocht en de hoeveelheid bloedverlies beoordeeld. Eventueel krijg je een inwendig (vaginaal) onderzoek om andere oorzaken van bloedverlies uit te kunnen sluiten. Het onderzoek geeft niet altijd zekerheid over de afloop van de zwangerschap. Soms wordt de baarmoedermond met behulp van een spreider (speculum) onderzocht.

Onderzoek met behulp van een echo
Echoscopisch onderzoek kan duidelijk maken of het embryo nog leeft. Meestal kan gezien worden of het hartje nog klopt. In dat geval is de kans op een miskraam zeer klein, maar niet uitgesloten. Een lege vruchtzak of embryo waarvan het hartje niet meer klopt kan met een echo betrouwbaar worden opgespoord. Een echo laat de inhoud van de baarmoeder op een beeldscherm zien. Vroeg in de zwangerschap kan een echo het beste via de vagina worden uitgevoerd. Wat later in de zwangerschap kan een echo ook via de buikwand worden gemaakt. Pas vanaf zes weken zwangerschap is op de echo te zien of het hartje van de vrucht klopt. 

Misoprostol
In het Jeroen Bosch Ziekenhuis wordt de mogelijkheid geboden om Misoprostol te gebruiken voordat een curettage verricht wordt. Deze vaginale tablet kan een miskraam opwekken en mag door de cliënt op ieder gewenst tijdstip ingebracht worden. Misoprostol heeft als nadeel dat je een curettage niet uitsluit. Het kan namelijk dat het wel een miskraam opwekt, maar dat je niet de volledige vrucht verliest en je alsnog gecuretteerd moet worden.

Curettage 
Sommige vrouwen vinden het moeilijk te moeten wachten tot de miskraam vanzelf op gang komt en de bloeding weer ophoudt. In emotioneel en praktisch opzicht kan het vervelend zijn om te wachten op een spontane miskraam. Lichamelijk kan het zwaar zijn wanneer het bloedverlies lang aanhoudt. Voor sommige vrouwen zijn dit redenen om eerder in te grijpen door een curettage te laten uitvoeren. Bij een curettage wordt de baarmoeder via de vagina met een dun slangetje leeggezogen of met een schrapertje schoongemaakt. Deze ingreep duurt 5 tot 10 minuten. Je krijgt een korte narcose, waardoor je niets merkt van de ingreep en je kunt meestal dezelfde dag naar huis. Bij een curettage heb je een kleine kans op complicaties.

Overige adviezen 
Je kunt een miskraam niet voorkomen of tegenhouden. Ook niet door bedrust of medicijnen te nemen. Als het bloedverlies toeneemt of je krijgt een menstruatieachtige pijn, zorg dan dat er iemand in de buurt is, waarbij je je veilig voelt. Als het bloedverlies of de krampen (tijdelijk) hevig zijn, is steun van een vertrouwd iemand belangrijk. Je kunt een pijnstiller nemen voor de menstruatie-achtige pijn. Als je een pijnstiller wilt gebruiken, kun je het beste kiezen voor Paracetamol of Naproxen. Gebruik geen tampons tijdens het bloedverlies. Het afgestoten weefsel hoef je niet te bewaren.

Wanneer moet je eerder contact opnemen? 
Als je vragen hebt of ongerust bent, kun je onze praktijk bellen op: 073-6124569 of 06-53202915

Neem onmiddellijk contact op: 

  • Als het bloedverlies erg hevig is en niet meer met maandverband is op te vangen, zeker bij klachten van 'sterretjes zien' of flauwvallen;
  • Als de buikpijn toeneemt en voortdurend aanwezig is;
  • Als je koorts krijgt (hoger dan 38°C).

Anti-D-immunoglobuline 
Veel verloskundigen en artsen dienen na een miskraam anti-D immunoglobuline (ook wel anti-D genoemd) toe bij vrouwen met de bloedgroep rhesus negatief. Op deze manier voorkom je het ontstaan van rhesus antistoffen en de bijbehorende problemen in een volgende zwangerschap. Het is medisch gezien niet nodig om anti-D toe te dienen als op de echo is aangetoond dat er geen vruchtje is aangelegd of in een zeer vroeg stadium is afgestorven. Als je hierover vragen hebt, kun je terecht bij onze verloskundigen.

Lichamelijk herstel na een miskraam 
Het lichamelijk herstel na een spontane miskraam of curettage verloopt meestal vlot. Gedurende één tot twee weken kan er nog wat bloedverlies en bruine afscheiding zijn. Nadat het bloedverlies is gestopt, is het lichaam voldoende hersteld om weer opnieuw zwanger te worden. Het is na een miskraam niet moeilijker om zwanger te worden. Onze verloskundigen raden je aan één cyclus te wachten alvorens weer zwanger te worden.

Emotioneel herstel na een miskraam 
Een miskraam is vaak erg ingrijpend. De miskraam brengt een abrupt einde aan je plannen en de fantasieën over een kindje. Veel vrouwen reageren aanvankelijk nogal geschokt. Vooral de eerste weken kan het verdriet heel intens zijn. Naast verdriet kunnen er andere gevoelens bestaan zoals schuld, schaamte, ongeloof, boosheid, een gevoel van leegte, falen van het eigen lichaam of jaloezie naar ander zwangere vrouwen. Deze gevoelens zijn heel begrijpelijk. Neem de tijd om deze gevoelens te verwerken en probeer er over te praten met iemand die je vertrouwt. Voor de buitenwereld is het verlies meestal onzichtbaar. Dit maakt het moeilijker om je gevoelens met anderen te delen. Iedereen verwerkt een miskraam op haar of zijn eigen manier. Een verschil in verwerking kan een druk op je relatie geven. Probeer hier samen over te praten en elkaar de ruimte en tijd te geven om het verlies te verwerken. Wanneer andere kinderen uit het gezin wisten dat je zwanger was, is het meestal goed om open en op een eenvoudige manier over de miskraam te praten. Ook kun je steun zoeken bij andere mensen die hetzelfde meegemaakt hebben. 
Tot slot zijn onze verloskundigen er voor jou in een nagesprek.

Nagesprek 
Maak gerust een afspraak met onze verloskundigen om nog eens na te praten over de miskraam, bijvoorbeeld na enkele weken of wanneer je er behoefte aan hebt. Misschien wil je nog eens praten over de oorzaak van de miskraam, je lichamelijk herstel, het op gang komen van de menstruatie of de verwerking van het verlies. Heb je vragen, gevoelens of angsten bij de gedachten aan een volgende zwangerschap? Stel ze gerust. Als je nog geen nieuwe zwangerschap wenst, kun je informeren naar een goede anticonceptiemethode. Vrouwen die na een miskraam opnieuw zwanger worden, voelen zich vaak de eerste tijd onzeker en bang. Ze zijn er wel blij mee, maar zijn ook bang dat het opnieuw mis zal gaan. Deze gevoelens zijn heel normaal. Meestal verloopt een volgende zwangerschap goed, het kan soms zelfs helpen bij het verwerken van het verdriet. Wanneer je twee of meer opeenvolgende miskramen heeft doorgemaakt, is het mogelijk om nader onderzoek te laten verrichten. Onze verloskundigen kunnen je hierover meer informatie geven. 

Tot slot 
Het bovenstaande beschrijft hoe een miskraam meestal verloopt, wat er kan gebeuren als een miskraam is vastgesteld en welke gevoelens een rol kunnen spelen. Hierop kunnen altijd uitzonderingen bestaan, waardoor het verloop anders kan zijn. Wanneer er nog vragen zijn na het lezen van de folder of wanneer je ongerust bent, neem dan contact op met onze verloskundigen. 

Je zwangerschap en bevalling in de juiste handen

cooperatieverloskundigen    icoon2    knov